Dziady cz. IV - opracowanie
Akcja tej części dzieje się w
dzień zaduszny, wieczorem – pomiędzy 21 a północą. Jest to ten sam dzień, w którym autor umiejscowił akcję II części dramatu. Nie wiemy jednak, czy Mickiewiczowi chodziło o ten sam rok.
Akcja toczy się zaś w domu
grekokatolickiego księdza, dawnego nauczyciela bohatera.

Gustaw, nie mogąc pogodzić się z utratą ukochanej kobiety, popełnia samobójstwo. Śmierć nie przynosi jednak kresu jego mękom – co roku powraca na ziemię, aby przeżyć swoje życie na nowo. Cierpi i ponowienie popełnia symboliczne samobójstwo. To kara za grzech śmiertelny, jakiego się dopuścił, targając się na własne życie. IV część Dziadów obejmuje trzy godziny, które Gustaw spędza w domu Księdza, swego dawnego nauczyciela. W tym przedziale czasowym zamyka się również całe życie bohatera. Poznajemy je w formie zbliżonej do chrześcijańskiej spowiedzi...
więcej

Dialog w IV części Dziadów jest jedynie pozorny, cały utwór jest tak naprawdę monologiem głównego bohatera. Chaotyczna i niespójna wewnętrznie relacja Gustawa, opowieść o wielkiej, nieszczęśliwej miłości i ogromnym cierpieniu, pełni w dramacie określone funkcje. Najważniejsze z nich to:
- Monolog jako
przedstawienie historii miłości Gustawa, wyjaśnienie zdarzeń i okoliczności, odnalezienie ich przyczyn. Nie poznajemy ich chronologicznie, z zachowaniem ciągu przycznowo-skutkowego. Wypowiedź Gustawa jest wyrywkowa, podyktowana przeżywa...
więcej

Postać Gustawa w IV części Dziadów reprezentuje modelowy typ
romantycznego, nieszczęśliwego kochanka straconego dla świata z powodu swej szaleńczej miłości i namiętności do kobiety. Cała biografia Gustawa wpisuje się w znane już w literaturze schematy – Gustaw jest bowiem
bohaterem werterowskim. To wielki indywidualista, który przeżywa nieszczęśliwą miłość, poddaje się poczuciu bezsensu życia po starcie ukochanej, z tego powodu stopniowo popada w obłęd, aż w końcu popełnia samobójstwo.
O Gustawie mówi się, że jest ...
więcej
IV część Dziadów można określić mianem
wielkiego romantycznego studium miłości, gdyż to właśnie miłość jest tematem, który wysuwa się na jej pierwszy plan. Utwór ten jest tak naprawdę monologiem Gustawa o sile miłości, o niewyobrażalnym szczęściu, jakie może dać człowiekowi i cierpieniu, które ze sobą niesie miłość niespełniona.
Miłość zdominowała całe życie Gustawa, bohater uległ jej w zupełności:
| Ach, odtąd dla niej tylko, o niej, przez nią, za nią! |
– od momentu, kiedy pokochał, przestało się liczyć cokolw...
więcej
1.Niespodziewana wizyta w domu Księdza.
2.Wzbudzający lęk dzieci Pustelnik.
3.Dziwne zachowanie wieczornego gościa.
4.Nieszczęśliwa miłość Pustelnika.
5.Rozpoznanie dawnego ucznia Gustawa.
6.Ślub ukochanej z innym mężczyzną.
7.Bezdenna rozpacz Gustawa.
8.Usiłowanie samobójstwa.
9.Prośba o przywrócenie dziadów.
10.Przestroga błąkającego się wśród żywych ducha.
11.Zniknięcie Gustawa....
więcej
1.Nieoczekiwana wizyta w domu Księdza.
a.Modlitwa za dusze w czyśćcu cierpiące.
b.Pukanie do drzwi.
c.Dziwnie ubrany Pustelnik.
d.Lęk dzieci widzących w Pustelniku upiora.
2.Godzina miłości.
a.Oskarżenie „zbójeckich ksiąg”.
b.Gałąź jedliny – jedyny przyjaciel cierpiącego Pustelnika.
c.Miłość idealna, „dwie bratnie dusze”.
d.„Bądź zdrów!” – bolesna chwila rozstania.
e.Trzy rodzaje śmierci.
f.Pokuta skąpego lichwiarza.
3.Go...
więcej
Rozmowa Gustawa i Księdza to
konfrontacja dwóch światopoglądów: romantyka i racjonalisty, rozmowa, którą możemy metaforycznie określić jako spór „czucia” i „rozumu”. Tę pierwszą postawę prezentuje nieszczęśliwy kochanek Gustaw, drugą – jego dawny nauczyciel Ksiądz.
Brak porozumienia pomiędzy bohaterami nie wynika jedynie z odmienności postaw – tak naprawdę nie można tu w ogóle mówić o dialogu, gdyż Gustaw wcale nie słucha Księdza.
Ten ostatni mówi w pewnym momencie zniecierpliwiony r...
więcej